Nieuws

Winkelnieuws

Datum toevoeging: 29-12-2014 Circulaire kantooroplossingen: lessons learned van inkopers en leveranciers

Circulair inkopen, ook op het werkterrein van kantoorinrichting en kantoormeubelen, wint steeds meer terrein. Met hergebruik van grondstoffen en producten zoals bureaustoelen en andere soorten kantoormeubelen als uitgangspunt, moeten de lineaire wegwerpeconomie omgevormd worden naar een circulaire deeleconomie. Deze beweging kan door inkopers gestimuleerd worden. Toch roept circulair inkopen ook vragen op. Tijdens een marktontmoeting verkenden inkopers en leveranciers samen deze vraagstukken binnen een specifieke branche: kantoorinrichting. Dit komt naar voren uit een verslag van pianoo.nl.

 

Circulaire economie binnen kantoor omgeving

Het staat buiten kijf dat we naar een circulaire economie moeten; Grondstoffen raken op, indium zelfs al op korte termijn. We moeten van afval naar grondstof, van hebben naar delen, van fossiel naar duurzaam. Ook de overheid geeft prioriteit aan de ontwikkeling van een circulaire economie, zowel op nationaal als op Europees niveau. McKinsey heeft berekend dat een circulaire Europese economie 500 miljard per jaar kan opleveren. Dat het anders moet, is duidelijk. De grote vraag is: hoe? Hoe gaan we van de lineaire status quo naar circulaire producten, processen en relaties? En hoe gebruik je de inkoopkracht van je organisatie om deze ontwikkeling te stimuleren?

Green Deal Circulair Inkopen

Binnen de Green Deal Circulair Inkopen verkennen 30 private en publieke partijen in pilots de mogelijkheden met circulair inkopen. Daarin komen allerlei vraagstukken aan bod: over eigendom, verdienmodellen, contracten, bedrijfsvoering, inkoopstrategie en de relatie tussen inkopers en leveranciers. Deelnemers zijn o.a. banken, gemeentes, de Rijksoverheid en bedrijven uit de maakindustrie. Samen vertegenwoordigen de deelnemers tientallen miljarden aan inkoopvolume; een enorm potentieel voor circulair inkopen. Elke deelnemer doet twee pilots om ervaring op te doen met circulair inkopen. De geleerde lessen delen zij met partijen binnen én buiten de Green Deal. Op 24 november kreeg de Green Deal Circulair Inkopen een Runner Up Award, een aanmoedigingsprijs voor veelbelovende Green Deals.

ProRail experimenteert in pilot

Een van de deelnemers aan de Green Deal is ProRail. De spoorbeheerder bouwt momenteel een nieuwe verkeersleidingspost in Utrecht die in het voorjaar van 2015 gereed is. Binnen de Green Deal doet ProRail een pilot met de circulaire inkoop van vloerbedekking en meubilair voor de kantooretage van de nieuwe post. Projectleider facilitaire zaken Geerke Versteeg: "Het vertalen van circulaire aspecten naar de uitvraag vonden we best lastig. Hoe waardeer je circulariteit in punten? In overleg met leveranciers en PIANOo hebben we de uitvraag aangescherpt." Met de winnende partij voor vloerbedekking heeft ProRail een gebruiksovereenkomst afgesloten voor tien jaar (o.b.v. een prestatiecontract). "De vloerbedekking moet er over tien jaar nog zo goed mogelijk uitzien. Dat dwingt je om ook goed naar schoonmaak te kijken. In het contract hebben we opgenomen dat de vloerbedekking na afloop van het contract hoogwaardig hergebruikt moet worden. Dit borgen we door de afspraken op te nemen in een KPI-dashboard dat we gedurende de contractduur gebruiken om op te sturen."

Duurzaamheidsfabriek Dordrecht circulair inkopen

Ook De Duurzaamheidsfabriek op het Leerpark in Dordrecht experimenteert met circulair inkopen. De bovenverdieping van 1.500 m2 is een centrum voor bedrijfsleven en onderwijs, ingevuld met flexibele ruimtes voor vergaderingen, kantoren, conferenties, flexwerkplekken en een fablab. In samenwerking met architect Thomas Rau van Turntoo is voor een circulaire invulling gekozen, vertelt directeur Rein Meester van de gemeente Dordrecht. "De verdieping moest aantrekkelijk, flexibel en bovenal duurzaam worden, voor een prijs die dichtbij de traditionele prijs zit. We hebben nu een tienjarige overeenkomst met Turntoo, die eigenaar is van alle materialen; meubilair, tapijt, verlichting, wanden. Het gebruik blijft spannend, want wie is verantwoordelijk voor slijtage of schade? Is een koffievlek in het tapijt normaal of abnormaal gebruik? Dat moet je goed regelen. De eerste anderhalf jaar zijn soepel verlopen, maar het is spannend hoe dit zich in de toekomst ontwikkelt."

Verschuiving van eigenaarschap: regel hergebruik

Circulair inkopen roept veel vragen op over eigendom: wie wordt nu eigenaar? De inkoper of de leverancier? Of een tussenpersoon? Roderick Conijn van tapijtfabrikant Interface: "Wij vinden het onze verantwoordelijkheid om zoveel mogelijk te recyclen. Vloerbedekking en tapijttegels kun je prima hergebruiken, er zijn immers altijd stukken waar nog nooit over gelopen is. We hebben laatst 10.000 m2 tapijttegels van zeven jaar oud opgehaald, waarvan we 4.000 m2 kunnen hergebruiken. Daarvoor hoef je niet per se eigenaar zijn, het gaat erom dat je hergebruikt regelt." In de markt ontstaan nu verschillende constructies waarin de gebruiker niet meer koopt, maar betaalt voor het gebruik, zoals leasing, pay per use en huren. Statiegeld kan ook een middel zijn om de gebruiker ertoe te bewegen producten in te leveren voor hergebruik. Erick Wuestman van Stichting Circulaire Economie: "Het zijn allemaal mooie manieren om mensen te verleiden tot ander gedrag. Dat gedrag, dáár gaat het om. De techniek of oplossing moet niet het doel op zich worden."

Certificering en keurmerken

Ook certificering en keurmerken kunnen een hulpmiddel zijn voor circulair inkopen. Cradle to Cradle-certificaten garanderen bijvoorbeeld dat producten voldoen aan circulaire principes: qua materiaal, herbruikbaarheid, energie- en watergebruik en sociale verantwoordelijkheid. Handig, maar certificaten en keurmerken kosten ook (veel) geld. Kleine bedrijven die wel circulair werken maar geen geld hebben voor certificering worden hierdoor benadeeld. En het uitvragen van keurmerken in aanbestedingen is juridisch niet zomaar toegestaan. René de Klerk van adviesbureau Rendemint: "Een certificaat zegt niets over duurzaamheid, maar over de criteria waaraan het product moet voldoen om het certificaat te verkrijgen. Elk certificaat heeft weer eigen criteria en de inhoudelijke verschillen zijn enorm. Als inkoper moet je goed weten met welke criteria je te maken hebt, maar dat is niet altijd het geval. Kennis over de inhoud is belangrijker dan het certificaat zelf." ProRail en gemeente Dordrecht hebben zonder keurmerken ingekocht, maar een leverancier ziet toch de meerwaarde: "Een keurmerk halen kost tijd en geld, maar is ook een bewijs dat je voldoet aan duurzame criteria. Je moet ook constant blijven verbeteren, anders raak je het keurmerk kwijt. Het werkt dus ook als stimulans."


Dit artikel is gebaseerd op de PIANOo-marktontmoeting 'Circulair inkopen van kantoorinrichting' op 11 december 2014 in Den Haag. Desko is al jarenlang actief op het gebied van de circulaire economie. Lees hier meer over onze visie en werkwijze op het gebied van een circulair kantoor en circulair inkopen.